Festiwal Pięć Smaków: Eureka (2000) (seans z prelekcją)

Przed seansem prelekcję wygłosi Maciej Krauze.

W miasteczku na północy Kyushu dochodzi do krwawego zamachu – pewien mężczyzna porywa autobus i zabija jego pasażerów. Z życiem uchodzi tylko kierowca oraz dwójka rodzeństwa – dziewczynka i jej starszy brat. Po tym doświadczeniu ocalałych połączy szczególna więź i pytanie, dlaczego to akurat oni przeżyli. Bezpowrotnie odcięci od dawnego życia, wyruszają razem w głąb wyspy, by odzyskać sprawczość, uwolnić się od poczucia winy, otrząsnąć z żalu. „Eureka” to przejmująca medytacja nad pamięcią, odpowiedzialnością i trudami powrotu do normalności, zbudowana z ciszy filmowa epopeja o tym, jak żyć dalej, kiedy przeszłość nie pozwala o sobie zapomnieć. Shinji Aoyama tworzy coś więcej niż kino posttraumatyczne – zdaje relację z procesu duchowego uzdrowienia. W momencie powstania „Eureka” miała być wręcz rodzajem modlitwy, po niemal trzech dekadach wciąż wybrzmiewa jak medytacyjny psalm o próbie oswojenia traumy. Aoyama jak mało który twórca potrafi nadać temu tematowi transcendentalny wymiar. Kiedyś odbierana także jako duchowy przewodnik wprowadzający w nowe milenium, dziś „Eureka” jest przede wszystkim fascynującym kinem drogi o poszukiwaniu kolorów życia, które wyblakły wraz z nagłą katastrofą.
Łukasz Mańkowski

In a town in northern Kyushu, a man hijacks a bus and kills its passengers. The only survivors are the driver and two young siblings, a girl and her older brother. In the aftermath, the survivors form a unique bond, united by the question of why they, of all people, were spared. Unable to return to their former lives, they set off together into the depths of the island, seeking to regain a sense of agency, shed their guilt and come to terms with their grief.
Eureka is a poignant meditation on memory, responsibility and the harrowing path back to normality – a cinematic epic, built out of silence, about how to go on living when the past refuses to be forgotten. Shinji Aoyama creates something more than a film about trauma: he offers an account of a process of spiritual healing. At the time of its release, Eureka was conceived almost as a kind of prayer; nearly three decades later, it still resonates as a meditative psalm about learning to live with trauma. Few filmmakers have been able to give this subject such a transcendental dimension. Once viewed as a spiritual compass for entering the new millennium, today Eureka stands above all as a mesmerising road movie about searching for the colours of life that faded with a sudden tragedy.


Shinji Aoyama
Shinji Aoyama (1964-2022) był japońskim reżyserem, scenarzystą, kompozytorem, krytykiem filmowym i pisarzem. Studiował na uniwersytecie Rikkyo w Tokio, gdzie wielki wpływ na niego wywarły zajęcia z krytyki filmowej prowadzone przez Hasumiego Shigehiko, jednego z najważniejszych japońskich krytyków filmowych lat 80. Po ukończeniu studiów pracował jako asystent reżysera przy wielu produkcjach filmowych i telewizyjnych. Zadebiutował w 1996 roku z filmem „Helpless”. „Eureka” z 2000 roku (20. Pięć Smaków), za którą otrzymał nagrodę FIPRESCI na festiwalu w Cannes, zapewniła mu międzynarodowy rozgłos. Jest uznawany za jedną z kluczowych postaci odrodzenia kina w Japonii na przełomie wieków.

Shinji Aoyama (1964–2022) was a Japanese film director, screenwriter, composer, film critic and writer. He studied at Rikkyo University in Tokyo, where he was greatly influenced by lectures on film criticism given by Shigehiko Hasumi, one of Japan’s most prominent film critics of the 1980s. After graduating, he worked as an assistant director on numerous film and television productions. He made his directorial debut with Helpless in 1996. His 2000 film Eureka (screened at the 20th Five Flavours Asian Film Festival), which won the FIPRESCI Prize at the Cannes Film Festival, brought him international recognition. He is regarded as one of the key figures in the revival of Japanese cinema at the turn of the millennium.

grupa wiekowa: Od 12 lat
trigger warnings: Przemoc, Przemoc wobec dzieci, Działania autoagresywne i/lub samobójstwo, Spożycie alkoholu i/lub narkotyków
 

scenariusz: Shinji Aoyama
zdjęcia: Masaki Tamura
montaż: Shinji Aoyama
muzyka: Isao Yamada, Shinji Aoyama
dźwięk: Nobuyuki Kikuchi
obsada: Kōji Yakusho, Aoi Miyazaki, Masaru Miyazaki, Yoichiro Saito, Sayuri Kokushō, Ken Mitsuishi, Gō Rijū, Yutaka Matsushige
producent: Takenori Sento
produkcja: Suncent CinemaWorks, J-Works Film Initiative
język: japoński