Akademia Kina Polskiego: Przesłuchanie (1982) + Z punktu widzenia nocnego portiera (1979)

Przesłuchanie, 1982, reż. Ryszard Bugajski

Najsłynniejszy półkownik okresu stanu wojennego. Dramat polityczny, który doprowadził do rozwiązania Zespołu Filmowego X kierowanego przez Andrzeja Wajdę, a reżysera – Ryszarda Bugajskiego skłonił do emigracji. Nielegalna kopia krążyła w obiegu VHS, budując legendę najbardziej antykomunistycznego filmu w historii Polski. Film czekał na oficjalną premierę aż do 13 grudnia 1989 roku. Na 14. FPFF w Gdyni (1989) film otrzymał Nagrodę Publiczności i Nagrodę Dziennikarzy, rok później na 15. FPFF Nagrodę Specjalną Jury, a aktorzy – Krystyna Janda, Anna Romantowska i Janusz Gajos – nagrody za najlepsze role. Krystyna Janda została uhonorowana Nagrodą Jury za najlepszą rolę kobiecą na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes (1990).

Antonina Dziwisz (K. Janda), artystka kabaretowa jeździ z zespołem po Polsce. Niespodziewanie zostaje aresztowana i wplątana w proces polityczny. W toku śledztwa zaczyna rozumieć, że ma złożyć zeznania obciążające jej kolegę z zespołu. Kobieta nie poddaje się, mimo upokorzeń, gróźb i brutalnych kar ze strony śledczego (J. Gajos). Więźniarki w różny sposób reagują na przemoc ze strony funkcjonariuszy: załamują się lub przeciwnie – jeszcze gorliwiej wierzą w nieomylność władzy. Tymczasem mąż Antoniny występuje o rozwód, co doprowadza ją do próby samobójczej. Wkrótce zachodzi w ciążę ze śledczym, który przejął jej sprawę. W więzieniu rodzi dziecko i pod przymusem oddaje je do sierocińca. Kres jej gehennie kładzie dopiero śmierć Stalina.

Z punktu widzenia nocnego portiera, 1979, reż. Krzysztof Kieślowski

Jedyny film dokumentalny Kieślowskiego, w którym bohater jest postacią negatywną. Zakładowy wartownik z tego filmu to służbista, miłośnik kontrolowania i zwolennik publicznych egzekucji. Pasją portiera jest nękanie innych – młodych par wieczorem w parku, wagarowiczów wychodzących z kina, wędkarzy, którzy zapomnieli zabrać z domu zezwolenie na połów (lub też w ogóle go nie posiadają), pracowników, którzy nie odbili w pośpiechu karty przy wejściu do zakładu. Ta pasja do nękania innych trafnie charakteryzuje bohatera na tle jego czasów, gdy powszechne były najścia, rewizje i pobicia ludzi opozycji dokonywane z inspiracji i przy udziale funkcjonariuszy służb specjalnych. Kieślowski nagrał monolog wartownika na taśmie magnetofonowej, by poszukać w jego wypowiedziach inspiracji do zaaranżowania konkretnych scen. Posługiwał się podczas realizacji obserwacją, inscenizacją i prowokacją. Dla potrzeb filmu zakupiono owczarka niemieckiego, którego w filmie bohater tresuje. Reżyser do końca życia nie zgadzał się na emisję filmu w telewizji uważając, że mogłaby ona wyrządzić krzywdę bohaterowi. Uważał, że film, który w momencie powstania piętnował pewne negatywne zjawisko społeczne, po latach mógł obrócić się przeciwko człowiekowi, który w nim wystąpił. (Opis autorstwa Mikołaja Jazdona pochodzi z książeczki dołączonej do wydawnictwa Polska Szkoła Dokumentu | Krzysztof Kieślowski)

• 17:00 - wykład wprowadzający prof. Tadeusza Szczepańskiego
• 18:30 - rozpoczęcie seansu

The screening with english subtitles starts at 18:30.

Przesłuchanie, 1982, reż. Ryszard Bugajski + Z punktu widzenia nocnego portiera, 1979, reż. Krzysztof Kieślowski

czas: 200’ produkcja: Polska
język: polski
gatunek: dramat/dokumentalny